Wprowadzenie

Znaczenie nauki języków wykazuje tendencję wzrostową w całej Europie. Fakt, że teraźniejszy świat tworzy wielką sieć w której dochodzi do interakcji wirtualnych, ale i osobistych powoduje, że co raz to częściej komunikujemy się z ludźmi mówiącymi w innych językach. Tak też rozwój znajomości języków staje się jednym z najważniejszych zadań edukacyjnych.

Obraz świata, który w dzisiejszych czasach staje się co raz to bardziej różnorodny pod względem językowym, stawia wysokie wymagania w kwestii promocji i nauki języka, który jest swojego rodzaju wielostronnym fenomenem. Z jednej strony język jest osiągnięciem kulturalnym otwierającym nam drogę do literackich doświadczeń i wspomagającym poszukiwanie własnej tożsamości. Z drugiej strony prezentuje narzędzie służące nam jako środek komunikacji i interakcji oraz stanowi swoistą formę działania.

Dlatego też rozwój językowy odgrywa w przedszkolu i szkole wyjątkową rolę. Szczególnie w naszej placówce, w której już od przedszkola dajemy dzieciom znakomitą możliwość nauki kolejnego języka już od wczesnych lat.

Metody dwujęzycznego wychowania Metoda immersji

Metoda immersji

Immersja to inaczej „zanurzanie się“ w języku. Metoda ta nie traktuje języka jako przedmiotu nauczania, tylko jako języka komunikacji i pracy w przedszkolu oraz w szkole. W ten sposób dzieci mają stały kontakt z drugim językiem i mogą go przyswajać w sposób naturalny a dzięki temu uczą się go o wiele efektywniej. Jedną z cech mózgu jest jego neuroplastyczność. Nasz mózg stale dopasowuje się do środowiska, natomiast doświadczenia i ćwiczenia formują go. Plastyczność mózgu z wiekiem jednak zanika, tym samym również i efektywność uczenia się. Dzieci potrafią przetwarzać więcej informacji jednocześnie, ponieważ ich mózg jest jeszcze bardzo plastyczny. U małych dzieci układ słuchowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty dlatego uczą się one wymowy trudnych głosek drugiego języka o wiele szybciej i łatwiej. Dzięki metodzie immersji wykorzystuje się cechę plastyczności mózgu, tym samym dziecko uczy się drugiego języka bez obciążeń, szybciej i efektywnie.

Uczenie się jest skuteczne tylko gdy idzie w parze z pozytywnymi emocjami, dlatego w naszych placówkach pamięciowe zapamiętywanie jest zastąpione uczeniem się poprzez doświadczenia oraz poznawanie świata wszystkimi zmysłami. Dzięki immersji dzieci samodzielnie i intuicyjnie poznają strukturę języka i uczą się go tak, jak nauczyły się swojego języka ojczystego.

W przedszkolu

Nasze przedszkole zapewnia dzieciom przestrzeń, w której codziennie przebywają otoczone językiem polskim i niemieckim oraz kulturą regionu i Niemiec. Dziećmi opiekują się panie polsko- oraz niemieckojęzyczne. Dwujęzyczne wychowanie opiera się na metodzie wczesnej immersji, gdzie ok. 50% wszystkich sytuacji komunikacyjnych odbywa się w języku niemieckim. W każdej grupie pracują jednocześnie nauczyciele polsko- oraz niemieckojęzyczni, którzy komunikują się wyłącznie w swoim języku docelowym tj. w języku niemieckim lub polskim. Oby dwa języki są stale obecne w życiu przedszkolnym. Język niemiecki jest bezpośrednio przekazywany bez tłumaczenia na język polski. W ten sposób przyswajana jest jego struktura w sposób naturalny i intuicyjny. Dzieci poznają język niemiecki również poprzez gry i zabawy, projekty, oraz różne aktywności, a nauczyciel jako przewodnik językowy zachęca dzieci do mówienia.

W szkole

W naszej szkole wszystkie dzieci uczą się języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej już od pierwszej klasy. Również wybrane przedmioty są prowadzone w języku niemieckim. Poza tym w naszej dwujęzycznej placówce pracujemy według koncepcji tak zwanej częściowej immersji, w której codzienna komunikacja i interakcja nauczycieli z uczniami odbywa się zarówno w języku polskim jak i w niemieckim, najczęściej według strategii jeden język-jeden nauczyciel lub według strategii działania, w której język niemiecki jest używany np. w danej porze dnia, miejscu lub podczas wybranego przedmiotu. Udział obu języków we wszystkich sytuacjach komunikacyjnych wynosi około 50%. Uczniowie powinni w sytuacjach naturalnych życia codziennego być „zanurzeni w języku“/immersja. Szkoła daje możliwość przeżywania zarówno języka polskiego ja i niemieckiego w kontekście kulturowym. Oba języki są stale obecne w życiu placówki.

Przebieg procesu dwujęzycznego wychowania

  1. Słucham

  2. Akceptuję język

  3. Przyzwyczajam się do języka

  4. Przyswajam język

  5. Rozumiem:
    → Słyszę, czytam i rozumiem.

    1. Używam języka pasywnie: 
    →Odpowiadam w języku polskim.

    1.Używam języka aktywnie: 
    →IMieszam język polski i niemiecki podczas wypowiedzi. 

    1. Mieszam język polski i niemiecki podczas wypowiedzi.
    →Mówię i piszę w języku niemieckim.

Warunki osiągnięcia sukcesu

  1. Akceptacja
  2. Zrozumienie reguł dwujęzycznego wychowania
  3. Aktywność/ Nie pasywność
  4. Intensywność
  5. Materiały językowe
  6. Urozmaicenie
  7. Konsekwencja
  8. Obserwacja celem spełnienia potrzeb dziecka i dopasowania treści do jego możliwości
  9. Motywacja
  10. Wspieranie procesu przyswajania języka przez otoczenie (rodzice, nauczyciele itp.)
  11. Kontynuacja nauki języka na dalszej ścieżce edukacyjnej.

Cele dwujęzycznego wychowania:

Cele kognitywne:

  • Polepszenie wydajności intelektualnej
  • Wspieranie rozwoju kognitywnego dziecka (pogłębienie wiedzy o własnej osobie, otoczeniu, świecie itd.)
  • Lepsze szanse zawodowe
  • Rozbudzenie zainteresowania nauką
  • Polepszenie umiejętności koncentracji
  • Bardziej kreatywne i wydajne myślenie
  • Pozytywny wpływ na logiczne myślenie. 

Cele społeczne:

  • Wzmocnienie pewności siebie
  • Rozwój osobowości i tożsamości dziecka
  • Lepsza integracja w społeczeństwie
  • Lepsze szanse ma polepszenie swojego socjalno-ekonomicznego poziomu życia
  • Pogłębienie wiedzy o innych kulturach
  • Rozbudzenie respektu i tolerancji wobec innych kultur
  • Kształtowanie otwartej postawy wobec innych ludzi
  • Łatwiejszy dostęp do niemieckiego dziedzictwa kulturalnego. 

Cele językowe:

  • Akceptacja innego języka
  • Rozwój kompetencji językowej
  • Rozwój kompetencji komunikacyjnej
  • Rozwój kompetencji interkulturowej.